Çin Yine Dünya’nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?

Çin Yine Dünya''nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?

Çin Yine Dünya’nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?

Apple yeni iphone’u tanıtamayacak, Dünyada bilgisayar üretimi durma noktasına geldi, En büyük şirketler bile yeni otomobil üretmeyecek, bu 3 iddialı gazete manşetiyle başlıyoruz.

Bunların hiçbiri şu an için gerçek değil. Ancak çin’de yaşananlar bunları ve çok daha fazlasını gerçeğe dönüştürebilir. Daha önce duymadığınız kadar yüksek sesle söyleyelim. Çin, dünyadaki tüm endüstrileri görülmemiş bir krize sürüklüyor olabilir.  Cavid 19, tüm dünyada bilinen bilinmeyen tüm alışkanlıkları baştan sona değiştirdi.

İnsanların yaşam biçimleri, davranış şekilleri, etkinlikleri ve çok daha fazlası büyük bir hızla dönüşürken yani normalin getirdikleri apaçık biçimde karşımıza serilmeye başlandı. The stories and showed the next XO da yıllar önce geliştirilen aşılar, tedavi yöntemleri ve virüsün kaybettiği güç. Cavid 19 sahip olduğu etki alanını biraz olsun daraltmış oldu. Birçok ülke bu gerilemenin ardından pandemi kısıtlamalarına çeşitli dokunuşlar yapmaya başladı. Maske yasakları, etkinlik iptalleri ve birçok farklı alışkanlıklar yeniden gözden geçirildi.

Kapalı alanlarda maske takma zorunluluğunu kaldırılır. Bir büyük istisna harici hangi ülkeden bahsettiğimi biliyorsunuz tabii ki Çin. China covid 19 ilk çıktığı yer olması nedeniyle de pandemi dendiğinde akla gelen öncelikli adres konumundaki ülke şu sıralar vatandaşlarına oldukça ilginç ve birçok açıdan sorunlu bir deneyim yaşatıyor. Herkes normalleşir iken onlar baştan sona daha da normalleşiyor. Öncelikle çin hükümetinin temel politikası 0 vakalar için tahmin edebileceğinizden daha sert ve katı tedbirler alıyorlar.

Çin, nin covid 19 için aldığı tedbirlerin daha net anlaşılması için birkaç örnek vermek istiyorum. Özellikle Nisan ayının ortalarına denk gelen süreçte belirti dahi göstermeyen çok sayıda insan hastanelere dolduruldu. Herhangi bir semptom aramaksızın zorlu ve birkaç farklı aşama içeren çok sayıda test vatandaşlara uygulanmaya başlandı. Hastane şartlarında herhangi bir iyileştirme yapılmadığı gibi 30 kişilik odalara doluşan elliden fazla insan görmek.

Çin Yine Dünya'nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?
Çin Yine Dünya’nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?

Birçok farklı mahalle ve sokak yalnızca bir vaka olmasına rağmen resmen kapatıldı. Mahallelerden dışarı çıkmak mümkün olmadığı gibi kimsenin o mahallelere girişine de izin verilmedi. Burada devletin tedbir alırken vatandaşlarına sunması zorunlu imkanların hemen hemen tamamının atladığını da hatırlatmış olalım. Fırın ve marketler dahil birçok mahallede her işletme kapatılırken, oralara gerekli gıda takviyesi de asla yapılamadı. Yani insanları resmen şu deniyordu, cavid 19 olma ihtimalim var. O yüzden açlıktan ölmen de bir sorun yok.

Bu gayet problemli cümlenin bir devlet politikası haline geldiğini, bir kez daha hatırlatmak istiyorum. Çin karantina sınırında yaşayan insanlar denklemine evcil hayvanları da ekledi. Çok sayıda hayvan cavid 19 yayıyor denilerek öldürüldü. Burada çin halkının daha önce görülmemiş düzeyde protesto dalgaları başlattığını da hatırlatalım. Peki çin’in söz konusu pandemi yaklaşımı yalnızca çin’i etkiliyor derseniz yanılırsınız. Bu ülkedeki kısıtlamalar küresel tedarik zincirini tehdit eder hale geldi. Çin genelinde otoyollar ve limanlar çıkarırken çok sayıda fabrikanın üretimi de durmak zorunda kaldığını, elektrikli otomobillerden akıllı telefonlara kadar uzanan oldukça geniş bir alanda ciddi üretim krizleri başladı ve bu krizler büyümek üzere.

Bu durumu aşabilmek için bazı fabrikalar üretimi durdurmak adına işçileri fabrikalarda izole etmek gibi sert ve çağ dışı yöntemlere başvursa da hammadde almak ya da ürünleri teslim etmek günden güne zorlaşıyor. Nisan ayı sonlarında şangay yakınlarında bulunan dünyanın en büyük çip üreticisi foxconn ait bir fabrikayı açık tutmak için işçiler tesiste tutulmaya başlandı. Tüm bu işkenceye yakın tutuma rağmen üretim oranı % 40 oranında düştü. Yani saçmalığı saçmalıkla kapatmaya çalışsalar da sonuç alınamadı diyebiliriz.

Yine nisanın son haftasında otuzdan fazla tayvanlı şirket, çin’in doğusundaki yasaklar nedeniyle fabrikalarındaki üretimi bir hafta boyunca durdurmak zorunda kaldı. Şangay ve şangay’daki fabrikalarında üretimi durdurduğunu, diğer iki fabrikalarında ise izole çalışmaya geçildiğini açıkladı. Boş bu değişikliğin üretim, hız ve kapasitelerinin % 70 oranında azalttığını da resmi açıklamalarına ekledi.

Çin Yine Dünya'nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?
Çin Yine Dünya’nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?

Gelelim biraz daha bilindik örneklere dünyanın en çok tercih edilen akıllı telefon üreticilerinden apple da iPhone üretimi yapan şangay ve kuşağındaki operasyonlarının resmen durdurduğu şirket, bölgedeki kısıtlamalar, çalışmaya uygun ortamı ortadan kaldırıyor. Raporunu uluslararası deneyimlerden aldı. Üretimin bir daha başlama ihtimalinin oldukça düşük olduğunun da altını çizdi. Bu örneklere çok sayıda farklı otomobil şirketini de ekleyebiliriz. Yani çin’de üretim yapan şirketler için hiçbir şey eskisi gibi değil ve bu kararlar uygulanmaya devam ettikçe de eskisi gibi olamayacak.

Ekonomistler, kısıtlamaların aksattığı ekonomik aktivitenin çin’in büyüme hızını etkileyeceğini söylese de bu durum çin hükümetinin çok da umurunda değil. Hükümetin bu yılki % 5. 5 lik büyüme hedefini tutturması neredeyse imkansız olarak değerlendiriliyor. Çin, söz konusu fabrikaların ülkesinde kalmasını sağlamaya oldukça uzak durumdayken, bu durumun ülkeleri yeni üretim merkezleri arama noktasına gittiğini de söyleyelim. Hali hazırda otomotiv, akıllı telefon ve enerji gibi ekonomik boyutları en yüksek seviyedeki 3 farklı endüstride en çok üretimin yapıldığı ülke olan çin, bu özelliğini yakın zaman içerisinde kaybedebilir. Kayıt sürecinde de şirketler yeni ülkelere ve üretim koşullarına alışana dek büyük bir yavaşlama ile karşılaşılacağı neredeyse kesin. Yani çin tedbirleri tamamen kaldırmadan bugünkü hızla ürünlere ulaşabilmemiz çok olası değil.

Peki çin kısıtlamaları kaldıracak mı? Öncelikle evcil hayvanlar ve hastaneler özelinde yaşananların başlattığı protesto dalgası ülke yönetimine verilmiş bir ultimatom olarak algılandı. Daha önce görülmemiş şiddette gerçekleşen eylemler pandemi kısıtlamalarını da kısmi bir azalmayı da beraberinde getirdi. Vaka planı resmi hükümet tavrı olmaktan çıkmasa da belli bölgeler özelinde küçük rahatlamalar başlamış durumda. Bunun genele yayılması halinde fabrikaların yeniden kapasite yükseltmesiyle karşılaşabiliriz. Yine de çin’in tüm dünya normalleştiren attığı adımlar birçok farklı şirket ve ülke için dev ekonomik dalgalanmaları beraberinde getirdi. Yani bu çıkmazın karar değişiklikleriyle de değişme ihtimali mevcut. Çin’in ülkesinde yaptığı kısıtlamalarla. Dünya ekonomisinin nereye sürükleyeceğini hepimize zaman gösterecek.

Sıradaki içerik:

Çin Yine Dünya’nın Başına Bela Olmaya Hazırlanıyor?